علل ابتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی و درمان آن

نویسنده:آکادمی تالیف نوجان

اختلال شخصیت ضد اجتماعی یک وضعیت روانی است که در آن فرد الگوی طولانی مدتی از دست‌کاری، استثمار یا نقض حقوق دیگران را بدون اینکه هیچ احساس گناهی داشته باشد، بروز می‌دهد. این رفتار ممکن است باعث ایجاد مشکلاتی در روابط او یا محل کارش شود و اغلب مجرمانه است.

علل ابتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی

هنوز علل دقیق ابتلای برخی افراد به اختلال شخصیت ضد اجتماعی ناشناخته است. عوامل زیستی نظیر ژنتیک و خلق و خو در کنار برخی عوامل دیگر مانند کودک آزاری ممکن است در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند. افرادی که دارای والدین ضد اجتماعی یا الکلی هستند، در معرض خطر بیشتری قرار دارند. مردان بسیار بیشتر از زنان تحت تأثیر قرار می‌گیرند. این وضعیت در بین افرادی که در زندان هستند رایج است.

اغلب افراد مبتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی، نوعی از آتش‌افروزی و ظلم به حیوانات را در دوران کودکی خود داشته‌اند.

برخی پزشکان معتقدند که اختلال شخصیت ضد اجتماعی و سایکوپاتی یکی هستند. برخی دیگر معتقدند که سایکوپاتی اختلالی مشابه است اما علایم شدیدتری دارد.

علائم اختلال شخصیت ضد اجتماعی

فرد مبتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی ممکن است:

• بتواند شوخ طبع و جذاب رفتار کند
• در چاپلوسی و دستکاری احساسات دیگران ماهر باشد
• مکرراً قانون را زیر پا بگذارد
• امنیت خود و دیگران را نادیده بگیرد
• گرفتار سوء مصرف مواد باشد
• اغلب دروغ بگوید، دزدی کند و دعوا کند
• در قبال رفتارهای آسیب‌زنندۀ خود عذاب وجدان و پشیمانی نشان ندهد
• اغلب عصبانی یا مغرور باشد

تست‌ها و ابزارهای تشخیصی برای اختلال شخصیت ضد اجتماعی

اختلال شخصیت ضد اجتماعی بر اساس ارزیابی روانشناختی تشخیص داده می‌شود. این ارزیابی معمولاً توسط یک فرد متخصص سلامت روان انجام می‌گیرد که در آن فرد متخصص مدت و شدت علائم فرد را در نظر می‌گیرد. برای تشخیص اختلال شخصیت ضد اجتماعی، فرد باید در دوران کودکی دچار مشکلات عاطفی و رفتاری شدید (اختلال سلوک) شده باشد.

درمان اختلال شخصیت ضد اجتماعی

اختلال شخصیت ضداجتماعی یکی از سخت‌ترین اختلالات شخصیتی برای درمان است. افراد مبتلا به این بیماری معمولاً خودشان به دنبال درمان نیستند. آنها ممکن است تنها زمانی درمان را شروع کنند که توسط دادگاه لازم باشد.

درمان‌های رفتاری، مانند آن‌هایی که به رفتار مناسب پاداش می‌دهند و پیامدهای منفی برای رفتار غیرقانونی دارند، ممکن است در برخی افراد مؤثر باشند. گفتار درمانی نیز ممکن است کمک کند. روان‌تحلیلگری (روانکاوی) یا طرحواره درمانی هم می‌توانند از این جهت که ریشۀ رفتارهای پر خشونت مراجع را به او یادآوری شوند و کم کم راه‌های جایگزین سالم آن رفتارها را معرفی کنند، مفید هستند.
به خاطر داشته باشیم که طول روند روان‌درمانی برای فردی که به اختلال شخصیت ضد اجتماعی مبتلا است نسبتاً طولانی است. این دوره شاید بیش از 3-2 سال به طول بی‌انجامد و خود فرد و نزدیکان او لازم است صبوری کافی در این زمینه داشته باشند و از شتاب برای دریافت نتیجۀ سریع پرهیز کنند.
ضمن اینکه کار با این افراد بسیار دشوار است و باید رواندرمانگری که از تجربۀ کاری، دانش و مهارت بسیار بالایی است، به درمان آنها بپردازد. افرادی که دارای شخصیت ضد اجتماعی هستند و دارای اختلالات دیگری مانند اختلال خلقی یا مصرف مواد هستند، اغلب برای این مشکلات نیز ممکن است به سراغ روان‌درمانی بروند یا برای آن ارجاع داده شوند.

چشم انداز (پیش بینی) درمان

علائم در اواخر سال‌های نوجوانی و اوایل دهه 20 به اوج خود می‌رسد. افراد ضد اجتماعی گاهی اوقات خود به خود تا 40 سالگی بهبود می‌یابند.

پیچیدگی‌های احتمالی در روند درمان

برخی پیچیدگی‌ها نظیر: زندان، مصرف مواد مخدر، مصرف الکل، خشونت و اقدام به خودکشی، در روند درمان افراد ضد اجتماعی ممکن است مشکل ایجاد کند.

چه زمانی لازم است با یک متخصص تماس بگیرید

اگر شما یا کسی که از نزدیکان‌‌تان علائم اختلال شخصیت ضد اجتماعی را دارید به یک مرکز خدمات درمان روانشناختی یا یک متخصص سلامت روان مراجعه کنید.
همچنین شما می‌توانید نظرات و پرسش‌های خود را در زیر همین پست با ما درمیان بگذارید و در صورت نیاز به مشاوره آنلاین درباره اختلال شخصیت ضد اجتماعی از طریق ارتباط با نوجان  با ما در تماس باشید.

این مطلب بر اساس اطلاعات روز و علمی روانشناسی و با نظارت سوپروایزران نوجان کلینیک گردآوری شده است:

American Psychiatric Association. Antisocial personality disorder. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th ed. Arlington, VA: American Psychiatric Publishing. 2013;659-663.

Blais MA, Smallwood P, Groves JE, Rivas-Vazquez RA, Hopwood CJ. Personality and personality disorders. In: Stern TA, Fava M, Wilens TE, Rosenbaum JF, eds. Massachusetts General Hospital Comprehensive Clinical Psychiatry. 2nd ed. Philadelphia, PA: Elsevier; 2016:chap 39.