ضعف کارکردهای اجرایی و نشانه های آن در فرد بیش فعال

نویسنده: آکادمی تالیف نوجان
کارکردهای اجرایی آن دسته از توانایی­‌های شناختی و ذهنی هستند که به ما کمک می­کنند آنچه را در زندگی روزمره انجام می‌دهیم، مدیریت، تنظیم و کنترلرکنیم تا به اهدافمان دست یابیم. بعضی از این کارکردها عبارتند از: حافظه فعال، برنامه ریزی، سازمان‌دهی، هدف­گذاری، آغازکردن کارها، تنظیم هیجانات، مدیریت زمان.

فردی  که حافظه فعال ضعیفی دارد حواسش به آسانی پرت می‌شود، چون نمی‌تواند به یاد بیاورد که مشغول چه کاری بوده و قدم بعدی چیست. و این باعث می‌شود که وسایلش را مداوم جا بگذارد. چون به سرعت از تکلیفی به تکلیف دیگری می‌رود، اطلاعات از حافظه فعال او به سرعت پاک می‌شوند و فرصت انتقال به حافظه بلند مدت را پیدا نمی‌کنند.

انتخاب راهکارهای نامناسب و اختلال در کارکردهای اجرایی

فرد به علت ضعف حافظه فعال نمی‌تواند در مواجهه با مشکلات، از توانایی حل مسأله استفاده کند. حل مسأله نیازمند آن است که فرد بتواند راهکارهایی را برای حل مشکل در ذهنش نگه دارد و از بین آنها بهترین را انتخاب کند ولی این فرد در نگهداری ذهنی چند راهکار به صورت همزمان مشکل دارد.

دیر رسیدن و عقب ماندن از کارها

ضعف در مهارت اجرایی موجب خطا در تخمین زمان فرد می‌شود، هنگامی که کار خواسته شده برای آنها خسته کننده باشد (مثل مشق نوشتن)زمان گذرانده شده را خیلی بیشتر از آنچه بوده تخمین می‌زند و اگر درگیر کار جذابی باشد (بازی با کامپیوتر) زمان را خیلی کمتر از آنچه که گذشته، تخمین می‌زند.
به دلیل ضعف در تخمین و مدیریت زمان، به نظر می رسد که فرد دائم وقت را هدر می‌دهد. او اول کارهای بدون اهمیت را انجام می‌دهد و انجام کارهای مهم را عقب می‌اندازد. چون نمی تواند تخمین بزند که آیا زمان کافی برای رسیدگی به کارهای مهم تر دارد یا نه.
این فرد به دلیل ضعف در تخمین و مدیریت زمان، همیشه زمان کم می‌آورد و مجبور است کارهایش را با سرعت انجام دهد.

تاثیر روی خواب:

فرد بیش فعال معمولاً دیر به رختخواب می رود چون اغلب وقت کم می­‌آورد و کارهای مهم را در انتهای روز انجام می‌دهد، زمان خواب خود را صرف رسیدگی به کارهای انجام نشده می کند.

مدیریت زمان

چون نمی‌تواند زمان را به خوبی مدیریت کند معمولاً نمی‌تواند در زمان‌های نهایی که برای کارها تعیین شده است، آنها را به اتمام برساند.
هنگامی که از فرد خواسته می‌شود زمان مورد نیاز برای انجام کارهای مختلف را تخمین بزند، آنها را بیش از حد یا کمتر از حد تخمین می‌زند.

در چه زمان‌هایی تمرکز بالا دارد؟

 روی موضوعات مورد علاقه خود توجه و تمرکز بالایی دارد مثل تماشای تلویزیون یا بازی های کامپیوتری. تمرکز بیش از حد بر فعالیت های مورد علاقه باعث می شود فراموش کند که زمان شروع کار بعدی رسیده است.

اختلال در کارکردهای اجرایی و هیجان‌ها

ناتوانی فرد در کنترل هیجانات باعث می شود هیجانات را شدیدتر از آنچه هست نشان دهد و تجربه کند.
ضعف در کنترل هیجانات باعث می شود اولین هیجانی را که به سراغش می آید بروز دهد.
توانایی ضعیف بازداری هیجانی باعث می شود با تکانشگرانه مطلبی را بگوید و بعداً از گفتن آن پشیمان شود.
بازداری ضعیف، تکانشگری زیاد و ضعف در کنترل هیجانی افراد ADHD باعث می شود خشم و ناکامی خود را به سرعت و به شدت بروز دهند. این موضوع به روابط اجتماعی آنها آسیب می‌زند و حتی باعث از دست دادن شغل یا ترک شغل می‌شود.

مشکلاتی که بیش فعالی در روابط افراط پیش می آورد:

اختلال ADHD  باعث می‌شود اعمال، رفتارها و مهارت‌های فرد بد تفسیر شود. یعنی به این خاطر که فرد مدام وسایلش را فراموش می­‌کند، بی تفاوت یا کم هوش دیده می‌شود درحالی که مشکل اینجاست که در بیشتر مواقع فرد توانایی لازم برای انجام کار را دارد اما اختلال ADHD مانع از به کارگیری آن مهارت می شود.

بسیاری از افراد توانمند به دلیل درگیر بودن با این اختلال نتوانستند به اندازه کافی در محیط های کاری رضایت کسب کنند و نه تنها از استعداد و توانایی انها استفاده نشده است که ممکن است برچسب های منفی هم بخورند، با دانستن این موارد و شناسایی افراد با اختلال بیش فعالی، می‌شود روش‌هایی را برای حمایت این افراد به کار برد تا بهره‌وری بهتری از استعدادهای انها شود.

در صورت نیاز به مشاوره آنلاین درباره بیش فعالی و افراد بیش فعال می توانید با ما از طریق لینک زیر در ارتباط باشید
ارتباز با نوجان کلینیک