آنچه در یک پاسخ جراتمندانه بهش نیاز داری!

نویسنده: خانم سارا اباذری-روان‌درمانگر

رابطه خوب مثل جاده دو طرفه است. برای داشتن این ارتباط درکنار اینکه باید شنونده خوبی باشی نیازه که ابرازگری درستی هم در قبال نیازهایت داشته باشی.

توی هر ارتباطی درصدی از احساس تسلط، قدرت و حق انتخاب لازمه، در غیر این صورت در بلند مدت ارتباط می­‌تونه تبدیل به صحنه جنگ، پرخاش و یا سواستفاده‌گری بشه.
بسیاری اوقات ترس از قضاوت شدن یا آسیب زدن به طرف مقابل یا برعکس ترس از عصبانی شدن و ناتوانی در کنترل خشم باعث میشه از مخالفت کردن فراری بشی اما اتفاقاً یادگیری این مهارت در کنترل هیجانات ناخوشایند کمک­ت خواهد کرد.

در این مقاله یاد خواهی گرفت پاسخ جراتمندانه، یعنی احساس آزاد بودن نسبت به بیان احساسات، افکار و آرزوها درکنار اینکه طرف مقابل هم بتونه به همین ترتیب رفتار کنه.
مخالفت کردن با دیگری لزوماً به معنای نادیده گرفتن او نیست بلکه به این معناست که نیازهای تو مهمه اما خب خواسته­‌ها و نیازهای من هم اهمیت داره. لازمه که منطق این موضوع همین اول کار برات درست جا بیافته که مخالفت با یک نفر به معنای رد کردن کل وجود او نیست.

اگر تا الان همیشه بی برو برگرد خواسته­‌های دیگران رو انجام ­دادی و تصمیم داری از این به بعد بتونی هرازگاهی خواسته خودت رو ابراز کنی، برای تغییر رویه باید دلایل محکمی برای خودت در نظر داشته باشی، چون طبیعیه که بسیاری اوقات وقتی افراد با “نه گفتن” برای اولین بارها مواجه می‌شن متعجب بشن و مقاومت نشون بدن. بنابراین مجهز کردن خودت به توان “نه گفتن” نیاز به درجه‌‌ای از ریسک پذیری داره.

7 روش برای پاسخ جراتمندانه

• برای اینکه قدرت مخالفت محترمانه با دیگران را پیدا کنی در ابتدا نیاز و خواسته طرف مقابل رو معتبر کن. یعنی نشون بده که خواسته‌­اش رو شنیدی و بعد از اون دلایل خودت را برای انجام ندادن شفاف بیان کن. مثلاً بهش بگو “متوجهم که چقدر نیاز داری الان همراه­ات باشم اما امروز برخلاف همیشه اصلاً حال مساعدی برای همراهی ندارم”.
• دلیلی وجود نداره اگر می خواهی به کسی ترجیح­ات رو بگی طوماری از توجیه و تفسیر بیاری.
• زمانی که نظرت رو ابراز می­کنی دایماً از طرف مقابل عذر خواهی نکن­، سرت رو پایین ننداز، تا حدی به چهره طرف مقابل هم نگاه کن. از قبل چند بار سناریو گفت­وگو با طرف مقابل­ات رو تمرین کن تا بیان محکم و همراه با احترامی داشته باشی.
• بهتره برای تمرین “نه گفتن” ابتدا از موقعیت­‌هایی که اضطراب کمتری داره شروع کنی.
• گاهی نیازه به حرف­‌های طرف مقابل گوش بدهی تا عبارتی یا جمله­‌ای رو پیدا کنی که از نظر تو درسته و با اون موافقت کنی، این باعث می­شه حتی در صورتی ­که در حال انتقاد و سرزنش تو می‌باشد، خشم و ناراحتی و سرخوردگی‌اش را ببینی و به جای واکنش متقابل بهش نشون بدی که متوجهی چقدر از این جواب ناراحت و کلافه است. در این حالت از سختی بار انتقاد اندکی برداشته می­‌شود. اما در چنین وضعیتی به هیچ عنوان ناگهان دیدگاه‌­ات را تغییر نده زیرا بطور ضمنی این پیام منتقل میشه که تو باید فریاد بزنی یا منو سرزنش کنی تا من نظرم را تغییر دهم.
• اگر فرد مقابل همچنان به خواسته خود پافشاری کرد از تکنیکی به نام “صفحه خط خورده” استفاده کن. نام این تکنیک الهام گرفته از صفحه­‌ی گرامافون است. زمانی که صفحه گرامافون خراب شود سوزن آن گیر می­‌کند و یکسری اصوات دایماً تکرار می‌شود.

در فایل صوتی زیر ‌می‌توانید توضیح مختصری درباره جرات ورزی از آقای دکتر صادق فلاح (رواندرمانگر) گوش کنید.

برای سنجش خود در انواع طرحواره‌ها و تست‌های روانشناسی بر روی لینک زیر کلیک کنید.
تست روانشناسی

جملاتی کوتاه و دقیق انتخاب کن و در برابر درخواست مکرر طرف مقابل همان جمله را تکرار کن. در این شرایط برای رد خواسته طرف مقابل عذر و بهانه نیاور. بر لحن صدا و خشم­ات آگاه باش و دربرابر تقاضای مکرر طرف مقابل دائماً از کلمات و لحن متفاوت استفاده نکن زیرا این احتمال که بحث به سمت مشاجره برود بیشتر می­شه. تلاش نکن فرد مقابل­ات رو لزوماً متقاعد کنی و در نهایت موضوع را به زمان دیگری محول نکن. زمانی که شخص دائماً این سوال را می­پرسه که چرا قبول نمی‌کنی صرفاً این جمله را بگو “در حاضر ترجیح من این است “. پاسخگویی طولانی‌تر به این سوال باعث می­شه فرصت برای بحث بیشتر و اجبار به تغییر دیدگاه­ باز شود.

• در انتها باید گفت این رویه برای همه شرایط لزوماً جوابگو نخواهد بود و باید مشخص بشه در کجا استفاده از این سبک ارتباطی رو نیازداری و کجا می‌تونی به روش دیگری رفتار کنی. برای مثال شاید نیاز باشه گاهی به فرد مقابل­ت بگی “اگرچه در حال حاضر نمی‌تونم درخواستت رو برآورده کنم اما شاید یک هفته دیگه یا دفعه آینده و… بتونم بهت کمک کنم”. موقعیت­‌هایی هم هست که نمی‌خواهی کاری انجام بدی اما شرایط اضطرای دوست، همکار، خانواده یا رئیس ایجاب می­کنه خواسته­‌ات رو بذاری کنار و درخواست اونا رو اجابت کنی که قطعاً هرازگاهی با این رویه پیش رفتن ایرادی نداره.

و  در آخر گاهی­ که تحت هیچ شرایطی نمی‌خواهی درخواست اطرافیان­ات رو برآورده کنی می­‌تونی از مواردی که این­جا گفته شد استفاده کنی و یا با یک درمانگر صحبت کنی.

نوجان کلینیک با داشتن درمانگران مجرب همیشه در کنار شما خواهد بود و شما می‌توانید برای مشاوره آنلاین درباره موضوع پاسخ جراتمندانه و اصلاح گفتارمان در زندگی از طریق لینک زیر با ما در ارتباط باشد.

ارتباط با نوجان کلینیک