ماموریت غیر ممکن: چطور با نوجوانم ارتباط برقرار کنم؟
قسمت اول: اوایل نوجوانی
نوزادها تفاوتهای زیادی با ما دارند. زبان ما را بلد نیستند، نمیتوانند بدنشان را کنترل کنند و حتی اندازه و نسبت اعضای بدنشان هم با ما فرق میکند.
ما این تفاوتها را میبینیم و برای همین رفتارمان را بر اساس آنها تنظیم میکنیم و سعی میکنیم دانش و مهارتمان را بالاتر ببریم تا آنها را بهتر بفهمیم و نیازهایشان را برآورده کنیم. معمولا فکر نمیکنیم که بچهی چند ماهه با ما لج کرده یا ناراحت نمیشویم که چرا به حرفهایمان توجه نمیکند.
به مرور که بچهها بزرگتر میشوند ظاهرشان به ما نزدیکتر میشود و از جایی به بعد آنقدر شبیه که تفاوتهایمان نامرئی میشود. اینجا همان جایی است که به راحتی فراموش میکنیم که با یک بزرگسال طرف نیستیم و رفتارهای نوجوانمان را حمله به شخص خودمان میبینیم یا سعی میکنیم او را با همان روشهایی که در کودکی کنترل میکردیم کنترل کنیم و وقتی روشهای قبلی جواب نمیدهند مستاصل و کلافه میشویم و از او فاصله میگیریم.
اولین گام برای بیرون رفتن از این رابطهی خصمانه این است که بپذیرید فرزندتان وارد دورهی نوجوانی شده و بفهمید در این دوران چه چیزهایی را تجربه میکند.
دورهی اول نوجوانی از حدود ۱۱ سالگی شروع میشود و تا ۱۴ سالگی ادامه دارد. در این دوره بچهها با تغییرات زیاد و شدیدی مواجه میشوند که باید خودشان را با آنها هماهنگ کنند. اولین و آشناترین این تغییرات بلوغ و تغییرات جسمی است.
در واقع این تغییرات همان چیزی هستند که خیلی وقتها ما را گمراه میکنند. بیشتر ما از نوجوانی که هم قد پدرش شده انتظار بیشتری داریم تا نوجوانی که هنوز قد نکشیده.
در حالی که باید بدانیم جنبههای مختلف رشد در این سنین با هم هماهنگ نیستند. ممکن است نوجوانی که هنوز بدنش رشد زیادی نکرده از نظر شناختی جلوتر باشد و بتواند خیلی بهتر استدلال کند ولی نوجوانی که بدن یک بزرگسال را پیدا کرده هنوز نتواند دیدگاههای دیگران را متوجه شود.
تغییرات جسمانی به خودی خود تاثیر منفی بر روی نوجوانان ندارند ولی اگر با تغییرات بزرگ دیگری در زندگی همراه شوند میتوانند باعث اضطراب شوند.
واکنش محیط به این تغییرات هم میتواند تاثیر مهمی روی اعتماد به نفس نوجوانتان داشته باشد. در این دوره بچهها به تصویر بدنی خودشان حساسترند پس اگر نگران چاقی یا لاغریشان هستید با احتیاط بیشتر و کاملا غیر مستقیم حرکت کنید.
تغییر بزرگ دیگری که در شروع نوجوانی و بعد از بلوغ رخ میدهد استقلال طلبی و اهمیت پیدا کردن گروه همسالان است که باعث تغییر در شکل روابط خانوادگی میشود.
این تغییرات اگرچه میتوانند برای شما نگران کننده باشند ولی نقش مهمی در رشد فرزندتان دارند. نوجوانان در گروه همسالان مهارتهایی که پایهی دوستیها و روابط بزرگسالی است را کسب و تمرین میکنند.
از طرف دیگر این گروه همسالان به بچهها فرصت میدهد تا بتوانند هویت مستقلی برای خودشان جدا از خانواده شکل بدهند. به نظر بچهها در این سن پذیرفته شدن در گروه همسالان نیازمند همسانسازی و شبیه شدن به آنها است ولی این فکر در حدود ۱۴ سالگی تغییر میکند پس زیاد نگران نباشید.
احتمالا با این مواجه میشوید که فرزندتان که تا سال گذشته با ذوق همهی اتفاقات مدرسه را برایتان تعریف میکرد حالا در جواب کوچکترین کنجکاوی شما از کوره در میرود. ساعتها در اتاق خودش میماند و با دوستانش حرف میزند یا چت میکند.
درحالی که قبلا به نظرش بهترین مامان/بابای دنیا بودید حالا اشتباهها و نقصهایتان را به رویتان میآورد و از شما فاصله میگیرد. خیلی خوب است که در این دوره تا حدی به خلوتش احترام بگذارید ولی حواستان که باشد که با این که ممکن است خشمگین یا دلشکسته شوید قرار نیست شما هم از او فاصله بگیرید.
فقط باید راههای ارتباطی جدیدی متناسب با دورهی رشدی فرزندتان پیدا کنید.
ممکن است گاهی به نظرتان برسد که نوجوانتان در این سن به اندازهي سه چهارسالگیاش لجباز شده و هیچ استدلالی را درک نمیکند و نمیتواند نظر و خواستهای غیر از خواستههای خودش را درک کند.
واقعیت این است که تواناییهای شناختی فرزندتان وارد مرحلهی پیچیدهای شده و پیشرفت زیادی کرده ولی این پیشرفت لزوما خودش را به شکلی که انتظار دارید نشان نمیدهد.
نوجوانتان ظرفیتهای جدیدی پیدا کرده ولی هنوز در استفاده از آنها مهارت کافی ندارد. از طرف دیگر درک دیدگاه دیگران مراحلی دارد که که نوجوانتان در طول زمان این مراحل را طی میکند. بنابراین در خیلی از مواقع بحث کردن با آنها فایدهای ندارد.
در این مواقع سعی نکنید آنها را قانع کنید که نظر شما درست است بلکه بهتر است سعی کنید با هم به یک توافق برسید.
اگر در این دوره در حفظ ارتباط با فرزندتان دچار مشکل شدید یا نشانههای زیر را مشاهده کردید بهتر است که از متخخصان کمک بگیرید:
فرزندتان در مورد فعالیتهایش به نحو غیرمعمول و پایدار مخفیکاری میکند.
فرزندتان بهداشت را رعایت نمیکند و مثلا از حمام کردن خودداری میکند
فرزندتان دوستی ندارد و علاقهای هم ندارد که داشته باشد.
فرزندتان با بزرگسالان به خوبی کنار میآید ولی نمیتواند با همسالانش ارتباط برقرار کند.
در نوشتههای بعدی چطور با نوجوانم ارتباط برقرار کنم به ویژگیهای اواسط و پایان نوجوانی و ارتباط موثر در این سه دوره میپردازیم.
نظرات و تجربیات خود را در ارتباط با موضوع چطور با نوجوانم ارتباط برقرار کنم با ما در میان بگذارید و در صورت نیاز به مشاوره آنلاین درباره ارتباط با نوجوانان می توانید با ما از طریق لینک زیر در ارتباط باشد:
1 دیدگاه ارسال دیدگاه جدید
[…] بیشتر بخوانید: چطور با نوجوانم ارتباط برقرار کنم؟ […]