8 موردی که باعث نتیجه بهتر رواندرمانی میشود
میدانیم که بسیاری از مسائل روانشناختی زندگی مان را میتوانیم بدون نیاز به مراجعه به یک رواندرمانگر تامین کنیم. با این حال، مسائل مختلفی هستند که ممکن است ما را نیازمند به استفاده از یک خدمت حرفه ای رواندرمانی کنند. بسیاری از رواندرمانگران از آموزشهای تئوریک و عملی کافی بهره میبرند و در اتاق رواندرمانی، به امرِ حرفهای و تخصصی رواندرمانی به شکل مناسبی میپردازند. با این حال، وقتی میخواهیم از چنین خدمتی استفاده کنیم، بهتر است نکاتی را مدنظرمان داشته باشیم تا احتمال آسیب و خطا را به حداقل ممکن برسانیم. درست مثل کسی که سوار یک خودرو شده و به راننده اطمینان دارد اما در عین حال کمربند ایمنی را میبندد و در گوشهی ذهنش مراقب است در صورت بروز مشکل، چطور از خود مراقبت کند.
برای جلوگیری از رفتار اشتباه درمانگر و حفظ سلامت روانی خود، بهتر است به عنوان مراجع چه در جلسات رواندرمانی حضوری چه در جلسات رواندرمانی آنلاین، به برخی نکات توجه کنیم. برای آنکه از رواندرمانی نتیجه بهتری بگیریم، 8 نکته را برایتان آوردهایم که با توجه به آنها میتوانید نتیجه بهتری از دورهی تراپی (رواندرمانی)تان بگیرید.
1. انتخاب درمانگر مناسب: سعی کنید همان اول خشت اول را به خوبی بگذارید و درمانگری را در این مسیر انتخاب کنید که از صلاحیت حرفهای او اطمینان کافی داشته باشید. یا به سراغ یک کلینیک روانشناسی (آنلاین یا حضوری) معتبر بروید تا خیالتان راحت باشد فقط درمانگران با صلاحیت را وارد سیستم کاری خود میکند، یا مستقیماً با درمانگری ارتباط بگیرید که دستکم یک فرد مورد اعتماد شما، صلاحیت حرفهای او را تأیید کند و خودتان هم بتوانید از این مورد مطمئن باشید.
علیرغم آنکه بسیاری از رواندرمانگران، به لحاظ فردی و حرفهای، افرادی اخلاقمدار و امن هستند، با این حال تکیه کردن به یک مرکز ارائهدهندهی خدمات رواندرمانی میتواند کمک کند تا شما از حمایتهای بیشتری برخودار باشید. به طور مثال، در صورتی که مشکلی یا احساس بدی برایتان در طول روند رواندرمانی پیش آمد، بتوانید با سوپروایزر آن کلینیک ارتباط برقرار کنید. البته که باز هم مهم است که آن سوپروایزر خود از رزومهی قابل اعتمادی برخوردار باشد.
2. بررسی مدارک و مجوز درمانگر: اطمینان حاصل کنید که درمانگر دارای مدارک تحصیلی و مجوزهای لازم است. این مسئله به ویژه زمانی اهمیت پیدا میکند که شما مستقیم به آن رواندرمانگر (تراپیست) مراجعه کردهاید و از حمایت و پشتیبانی یک کلینیک روانشناسی بهرهمند نیستید. از آنجا که در سالهای اخیر خدمات آنلاین روانشناسی و مشاوره گسترده شدهاند، ممکن است شما بدون توجه به این موارد و صرفاً با اتکا به دنبالکنندههای زیاد یک نفر در فضای مجازی که خود را روانشناس معرفی میکند، به او به عنوان یک رواندرمانگر معتبر اعتماد کنید و سپس مورد سوءاستفاده قرار گیرید.
3. ارزیابی روشهای درمانی: شما به عنوان مراجع حق دارید روشهای درمانی ارائه شده توسط درمانگر را بررسی کنید و از رویکرد درمانی خود باخبر باشید. رواندرمانگران در سراسر دنیا از روشهای متفاوتی برای درمان مسائل روانشناختی مراجعین استفاده میکنند. شما این حق را دارید تا از درمانگر یا سوپروایزرِ کلینیک بپرسید که رویکرد درمانی او چیست.
گاهاً مشاهده میکنیم که یک درمانگر به مراجعی میگوید که بعد از سه جلسه گفت و گو میتواند تعیین کند که مراجع به درد رویکرد درمانی او میخورد یا نه! خب این باعث اتلاف سه هفته زندگی، انرژی و منابع مالی مراجع میشود که مورد تأیید ما نیست.
بهتر است آن کلینیک به شما فرمی بدهد و یک سوپروایزر باسابقه و معتبر، با بررسی اطلاعات شما، درمانگر مناسب را به شما پیشنهاد دهد.
با این حال شما باز هم این فرصت و حق را دارید تا در جلسهی رواندرمانی بیشتر و دقیقتر از رویکرد رواندرمانی درمانگرتان بپرسید. اینکه او از رویکرد روانتحلیلی (که خود شاخههای گوناگونی دارد)، طرحوارهدرمانی، شناختی-رفتاری یا انواع دیگری از رویکردهای مبتنی برشواهد استفاده میکند میتواند بر تصمیم شما اثرگذار باشد. البته باز هم تأکید میکنیم: در صورتی که فرآیند تنظیم وقت شما در قالب یک فرآیند استاندارد از سمت یک کلینیک روانشناسی و با نظارت و راهنمایی یک رواندرمانگر صورت بگیرد، میتوانید با آسودگی بیشتری روند درمان را پیش ببرید.
4. آگاهی از حقِ پرسشگری: شما به عنوان مراجع حق دارید از نحوه انجام درمان آگاهی داشته باشید و در صورت داشتن هرگونه سوال یا ابهامی، از درمانگر خود پرسش کنید.
همانطور که در بخش قبل گفتیم، شما این حق و فرصت را دارید که در هر نقطه از فرآیند رواندرمانی (تراپی) از درمانگرتان دربارهی مسائل مختلف در طول دورهی تراپی سوال بپرسید.
5. آگاهی از حق رفتار محترمانه: درمانگران باید با مراجع با احترام و بدون تبعیض رفتار کنند. هیچ درمانگری به هیچ طریقی حق ندارد احساس، رفتار یا نگرش مراجع خود را زیر سوال ببرد. اگر حس کردید قضاوت یا سرزنش شدید، میتوانید از او دربارهی احساستان توضیح بخواهید.
6. آگاهی از حق حفظ حریم خصوصی: درمانگران باید حریم خصوصی مراجع را رعایت کنند و اطلاعات مربوط به آنها را محرمانه داشته باشند. به جز موارد معدودی که جان شما یا فرد دیگری در خطر باشد، درمانگر هیچ حقی ندارد که اطلاعات خصوصی شما را با احدی در میان بگذارد.
حفظ حریم خصوصی عنصر بسیار اساسی و حیاتی فرآیند رواندرمانی است و به راحتی نمیتوان به آن خدشه وارد کرد. این مسئله باز هم در فرآیند رواندرمانی آنلاین بیشتر خود را نشان میدهد. شما این حق را دارید که هر سوالی درباره حریم خصوصیتان دارید، از مسئولان کلینیک یا آن تراپیست بپرسید. پرسیدن، حق شماست، حقتان را بیان کنید :)
7. آگاهی از حقِ اختیار عمل: گرچه این مورد به ندرت رخ میدهد، اما خوب است بدانید که شما به عنوان مراجع همیشه این حق را دارید که جلسات رواندرمانی را ادامه ندهید.
مجبور کردن مراجع به ادامه دادن درمان به هر شکلی، غیراخلاقی و غیرقانونی است. در صورتی که پیش از موعدِ موردانتظارِ درمانگر، قصد ایجاد وقفه یا خاتمهی جلساتتان را داشته باشید، بسیار بهتر است که این فکرتان را با درمانگرتان در میان بگذارید. چرا که بسیاری اوقات، ابراز فکرها و احساسات در این مراحل، کمک بزرگی به فرآیند رواندرمانی خواهد کرد. شما این امنیت را دارید که که به درمانگرتان از فکر و احساستان درباره ادامه دادن یا ندادنِ درمان بگویید 🙂
آزادی شما، تا جایی که به حقوق درمانگر و کلینیک آسیب نزند (یعنی هزینه جلسات پیشین را پرداخت کرده باشید و بدهکار نباشید)، آزادی شماست. به طور مثال، نمیتوان هزینه جلسه را پرداخت نکرد. اما اینکه مجبور به پرداخت هزینهی چندین جلسه از قبل باشید، مغایر با حقوق شما به عنوان رواندرمانجو است. از همین رو ما هم در نوجان کلینیک هیچ مراجعی را ملزم به پرداخت هزینه چند جلسه یکجا قبل از آغاز دوره درمان نمیکنیم. مگر آنکه خود مراجع، به هر دلیلی (از جمله صرفه جویی در زمان و کارمزد پرداخت و … ) چنین درخواستی داشته باشد.
8. آگاهی از حقِ واکنش نشان دادن به رفتار نامناسب: اگر رفتار از درمانگرتان دیدید که به مذاقتان خوش نیامد، ابتدا به خود او بازخورد دهید. شاید این صرفاً برداشت شما بوده باشد و درمانگر با توضیح، سوءتفاهم را برطرف کند یا حتی از شما بابت آن حسی که در شما ایجاد کرده دلجویی کند. به هر حال درمانگر هم انسان است و ممکن است در این رابطه انسانی با او، شما دچار رنجشی ناخواسته شوید.
در وهلهی بعد و در صورت حل نشدن این احساستان، به سوپروایزر آن کلینیک (اگر با کلینیک در تماس هستید) اطلاع دهید تا از شما در این زمینه حمایت کند. در اکثریت قریب به اتفاقِ موارد، نارضایتی ها توسط یک درمانگرِ باصلاحیتِ حرفه ای و امن، در همان جلسه مرتفع میشود و اگر چیزی هم باقی بماند، احتمالاً سوپروایزر آن کلینیک بتواند کمک به حل مسئله کند.
