رابطه دوستی با مزایا FWB چیست و طی زمان چه سرانجامی پیدا می‌کند؟

برای بسیاری از ما، بین یک رابطه‌ی دوستی ساده و یک رابطه‌ی عاشقانه یک خط برش و نقطه تمایز مشخصی وجود دارد. رابطه عاشقانه‌ی کامل، غالباً با تعهد، میل جنسی و صمیمیت شناخته می‌شود، در حالی که در دوستی، دو طرف تعهد خاصی به یکدیگر ندارند، میل جنسی خاصی بین‌شان نیست و بیشتر با تکیه بر عنصر صمیمیت رابطه را جلو می‌برند. منظور از تعهد در اینجا، نوعی تملک و انحصار است که در آن، افراد معتقدند قرار است فقط با یک نفر در رابطه‌ی عاشقانه باشند. در حالی که در رابطه‌ی دوستی ما این تعهد را نداریم که با دیگران دوستی نکنیم.

اما چند سالی است که شکل تازه‌ای از رابطه بین برخی افراد، به ویژه جوانان، شکل پیدا کرده به نام رابطه Friends with Benefits (FWB)  که ترجمه آن به فارسی می‌شود «دوستی با مزایا». در این نوع رابطه، دو طرف به یکدیگر تعهد خاصی ندارند و صرفاً دوستانی هستند که با یکدیگر رابطه جنسی نیز دارند. در واقع دو عنصر صمیمیت و میل جنسی در این رابطه وجود دارد.

رواج روابط FWB  در جوامع مختلف

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که این روابط نه‌تنها در جوامع غربی، بلکه در کشورهایی با سنت‌های محافظه‌کارانه‌تر نیز رواج یافته‌اند. به عنوان مثال، تحقیقی در لهستان نشان داد که این نوع رابطه در میان جوانان و افراد غیرمذهبی شایع‌تر است. جالب اینجاست که برخلاف تصور، بسیاری از این روابط به نوعی انحصار جنسی پایبند هستند و هر دو طرف، برای کاهش خطرات عاطفی و فیزیکی، قوانینی برای رابطه‌شان تعیین می‌کنند.

روابط دوستی با مزایا FWB چه سرانجامی پیدا می‌کنند؟

پژوهشگران در یک مطالعه طولی یک‌ساله، وضعیت 192 فردی را که در رابطه FWB بودند بررسی کردند در طی آن نتیجه سرانجام رابطه FWB. نتایج این تحقیق نشان داد:

1. قطع کامل رابطه: 31 درصد از شرکت‌کنندگان گفتند دیگر هیچ نوع رابطه‌ای (اعم از دوستی و …) با شریک دوستی‌شان نداشتند.
2. بازگشت به دوستی ساده: 28 درصد از این افراد، رابطه FWB  خود را به رابطه دوستی برگردانده بودند؛ یعنی رابطه جنسی را از آن حذف کرده بودند.
3. ادامه FWB به همان شکل: 26 درصد از شرکت‌کنندگان هنوز در رابطه FWB شان بودند.
4. تبدیل به رابطه عاشقانه: 15 درصد از این افراد، رابطه FWB شان را به یک رابطه عاشقانه جدی تبدیل کرده بودند؛ یعنی تعهد را هم به رابطه‌شان اضافه کرده بودند.

به عبارت دیگر، می‌توان گفت که طی این یک سال، حدود 26 درصد از افراد آن رابطه را حفظ کرده بودند و حدود 75 درصد از آنها دیگر رابطه FWB  را ادامه نداده بودند. از میان این 75 درصد، 15 درصد رابطه را به رابطه‌ای عاشقانه و متعهدانه تبدیل کرده بودند، 28 درصد با حذف جنبه‌ی جنسی از آن، رابطه را به یک رابطه‌ی دوستی تبدیل کرده بودند و 31 درصد هم به طور کامل هر نوع از رابطه با فرد مقابل را قطع کرده بودند.

چالش‌ها و مزایای روابط دوستی با مزایا FWB

مزایا رابطه FWB

• ایجاد احساس امنیت عاطفی با فردی مورد اعتماد.
• کاهش استرس و افزایش اعتمادبه‌نفس.
• امکان تجربه روابط جنسی بدون تعهد بلندمدت.

چالش‌ های رابطه FWB

• تفاوت در انتظارات طرفین، به‌ویژه بین زنان و مردان.
• احتمال بروز احساسات یک‌طرفه و آسیب عاطفی.
• نگرانی از قضاوت اجتماعی، به‌ویژه در جوامع سنتی‌تر.

دوست باقی ماندن، هدفی واقع‌بینانه به نظر می‌‌رسد اما به دنبال عشق بودن احتمالاً به شکست منجر می‌شود

پژوهشگران با بررسی اهداف اولیه افراد در ابتدای رابطه، دریافتند که برخی از این اهداف قابل‌دسترس‌تر از دیگر اهداف بودند. به طور مثال، آنهایی که در ابتدا می‌خواستند سرانجام رابطه FWBشان به یک دوستی ساده با طرف مقابل بازگردد (و این بعد جنسی از رابطه را فقط به شکل کوتاه‌مدت و موقتی می‌خواستند)، عمدتاً به هدف‌شان رسیدند. به طور دقیق‌تر، 59 درصد از افرادی که در مطالعه‌ی اول (ابتدای پژوهش) به دنبال چنین هدفی بودند، در مطالعه‌ی دوم (انتهای پژوهش) به این هدف دست پیدا کرده بودند. این نشانگر آن است که ورود به رابطه FWB  با هدف دوست بودن، هدفی واقع‌بینانه‌تر به نظر می‌رسید.

آنها که می‌خواستند در بلندمدت همان رابطه FWB را ادامه دهند، مقداری کمتر موفق بودند. 40 درصد از آنهایی که چنین چیزی را برای آینده رابطه خود می‌خواستند، به این هدف رسیدند. این نشانگر آن است که اکثر این افراد در حفظ این شکل از رابطه ناتوان بودند.

در انتها، آنها که می‌خواستند در ادامه رابطه FWBشان به یک رابطه عاشقانه کامل تبدیل شود، کمترین توفیق را داشتند. فقط 15 درصد از این افراد بعد از یک سال به هدف خود رسیده بودند و رابطه FWBشان را به یک رابطه عاشقانه تبدیل کرده بودند. به عبارت دیگر، اکثر قریب به اتفاق افرادی که رابطه FWB را با این امید آغاز می‌کنند که از دل آن یک رابطه عاشقانه بسازند، در نهایت با ناکامی و ناامیدی روبرو می‌شوند. با اینکه این برای برخی (15 درصد از افراد) ممکن است شدنی باشد، اما احتمالی بعید است.

چرا روابط FWB  انحصار جنسی دارند؟

یکی از یافته‌های جالب دیگر تحقیقات این بود که حدود 70 درصد از افراد در رابطه FWB به انحصار جنسی پای‌بند بودند. پژوهشگران سه دلیل برای این موضوع مطرح کرده‌اند:

1. کاهش خطرات بهداشتی: استفاده کمتر از وسایل پیشگیری در این روابط، انحصار جنسی را ضروری‌تر می‌کند.
2. ارتباط عاطفی: احتمال تبدیل رابطه به یک رابطه عاشقانه.
3. آسانی در یافتن شریک جنسی مطمئن: بسیاری افراد این نوع رابطه را از نظر احساسی و جنسی ایمن‌تر می‌دانند.

در روابط دوستی با مزایا (Friends with Benefits)، نوع ارتباط برقرار کردن بسیار کلیدی و مهم است.

یکی از کلیدی‌ترین یافته‌های این پژوهش برای پژوهشگران این تحقیق این بود که در میان شرکت‌کنندگانی که گزارش کردند حداقل یک نوع از رابطه را با طرف مقابل‌شان بعد از یک سال دارند ادامه می‌دهند (همان دوستی با مزایا، دوستی یا عاشقانه)، یک توجه جدی به اصول برقراری ارتباط نظیر مرزبندی‌های مشخص وجود دارد. آنهایی که کمتر به این مسئله توجه داشتند، بیشتر در معرض از دست دادن رابطه با طرف مقابل بودند. همین مسئله از نظر رضایت از رابطه هم وجود داشت: آنهایی که در ابتدای پژوهش، میزان رضایت بالاتری را از FWBشان اعلام کرده بودند، بیشتر در میان افرادی بودند که بعد از یک سال، همچنان نوعی از رابطه را با یکدیگر ادامه می‌دادند.

همچنین، وقتی از شرکت‌کنندگانی که در زمان اجرای مطالعه‌ی دوم دیگر در رابطه FWB  نبودند خواسته شد تا نظرشان را درباره علل شکست این رابطه بگویند، اکثر این افراد به این موضوع اشاره کردند که به نظرشان در ابتدای رابطه به قدر کافی با یکدیگر درباره نیازها و اهداف صحبت نکرده بودند و خواسته‌های متفاوتی از رابطه در ذهن داشته‌اند. اغلب پژوهش‌های دیگر نشان داده‌اند که زنان در این رابطه‌ها بیشتر بر جنبه‌ی دوستی تاکید دارند و مردان بیشتر بر جنبه‌ی رابطه‌ی جنسی.

عوامل موثر بر پایداری یک رابطه دوستی با مزایا FWB چیست؟

گرچه نتایج این پژوهش نمی‌تواند به تمام روابط FWB  تعمیم داده شود، می‌توان نتایجی را از این پژوهش به دست آورد که کمک‌کننده باشد. یکی از آنها این است که بسیاری از روابط FWB  به نوعی توافقی موقتی هستند که اغلب‌شان طی یک‌سال یا به طور کامل منحل می‌شوند یا تغییر شکل و ماهیت پیدا می‌کنند.

همچنین، به نظر می‌رسد که برخی افراد در رابطه‌ی FWB موفق‌تر از دیگران عمل می‌کنند. آنهایی که بر دوستی‌شان با فرد مقابل در رابطه‌ی FWB  متمرکز هستند، در مقایسه با کسانی که به دنبال ساختن یک رابطه‌ی عاشقانه از یک FWB هستند، موفق‌ترند. گروه دوم با احتمال بیشتری به سرخوردگی و شکست می‌رسند.

سخن پایانی

بر اساس یافته‌های این پژوهش، روابط FWB  زمانی موفق‌تر هستند که دو طرف انتظارات مشترک و مشابهی از این رابطه داشته باشند، نیازها و خواسته‌های خود و طرف مقابل را به‌خوبی بشناسند و درباره‌ی آن به طور واضح گفت‌وگو کنند. این نوع روابط باید بر پایه‌ی یک دوستی محکم و اعتماد متقابل بنا شوند تا احتمال سوءتفاهم یا آسیب عاطفی کاهش یابد. به گفته‌ی درمانگران، شفافیت در مرزها، خودآگاهی عاطفی، و بلوغ هر دو طرف نقش کلیدی در حفظ سلامت و پایداری این روابط دارد.

منابع:

Machia, L. V., Proulx, M. L., Ioerger, M., et al. (2020). A longitudinal study of friends with benefits relationships. Personal Relationships.

Maciocha, A., et al. (2024). Exploring friends with benefits: A review of research and insights from the Polish context. Journal of Education, Health and Sport.

با استفاده از این تست‌های رایگان روان‌شناسی، کیفیت رابطه عاشقانه‌تان را ارزیابی کنید.